Corona và nguy cơ khủng hoảng với kinh tế toàn cầu

nha may Honda
Honda, Toyota thông báo tạm đóng cửa một số nhà máy ở Trung Quốc. Ảnh: The New York Time

Giới chuyên gia nhận định dịch bệnh Covid-19 là cú sốc với tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế không chỉ thu hẹp ở Trung Quốc mà đã “lây lan” sang phạm vi toàn cầu.

Dịch bệnh viêm phổi do virus Corona xảy ra vào thời điểm đầu năm 2020 tại thành phố Vũ Hán Trung Quốc, sau đó dần lây lan cho hơn 28 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tính đến thời điểm hiện tại, ngoài Trung Quốc với ca nhiễm hơn 77.343 và tử vong 2.592 người thì Hàn Quốc đã trở thành ổ dịch thứ 2 sau Trung Quốc với 833 ca nhiễm và 7 người tử vong. Đứng tiếp theo là Ý, Nhật Bản, Singapore, Hong Kong, Iran, Thái Lan, Mỹ…

Với tình hình Covid-19 hiện tại, dịch bệnh được dự đoán sẽ còn bùng phát và chưa có dấu hiệu giảm xuống trong quý 1 và quý 2 năm 2020, thời điểm được cho là cao điểm dịch bệnh và sẽ lắng xuống dần sau đó.

Sức mạnh tiêu dùng và sản xuất của Trung Quốc ảnh hưởng đến khắp châu Á, tận Bắc Mỹ, châu Âu và hơn thế. Các nước trên toàn thế giới bị ràng buộc với Trung Quốc bởi loạt chuỗi cung ứng về nguyên vật liệu và thành phẩm. Dự báo dịch viêm phổi có thể khiến GDP toàn cầu giảm khoảng 0,3-0,7 điểm % trong năm 2020.

Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc là các nước cảm nhận rõ nhất tác động này. Nhiều nhà máy chưa vận hành trở lại do lệnh cách ly, khiến sản xuất trì trệ. Số ít nhà máy đã hoạt động lại nhưng với công suất thấp, tiến độ chậm chạp. Các quan chức và nhà kinh tế cảnh báo việc Trung Quốc ngừng hoạt động có thể làm tê liệt sản xuất toàn cầu, khiến thế giới mất đến 1000 tỷ USD.

Việc các nhà cung ứng Trung Quốc đóng cửa do dịch bệnh khiến Apple khó có thể ra mắt kịp mẫu iPhone giá rẻ trong tháng 3 và không thể đạt mục tiêu doanh thu trong quý này. Starbucks phải đối mặt tình trạng đóng nửa số cửa hàng tại Trung Quốc – thị trường lớn thứ 2 của họ sau Mỹ. Facebook dừng nhận đơn hàng Oculus Quest VR mới vì dịch bệnh, Tesla cũng hoãn giao các đơn hàng xe Model 3.

Hãng sản xuất ô tô Nissan, Honda đã phải tuyên bố đình chỉ hoạt động sản xuất tại nhà máy chính ở Nhật Bản. Huyndai Motor đã công bố ngng một số dây chuyển sản xuất xe tại Hàn Quốc hồi đầu tháng 2, Hyundai có thể gây thiệt hại 700 tỷ KRW (587 triệu USD) khi dừng hoạt động sản xuất lại một tuần. Tất cả chỉ vì lý do thiếu phụ tùng sản xuất được cung cấp từ Trung Quốc.

nha may Honda
Honda, Toyota thông báo tạm đóng cửa một số nhà máy ở Trung Quốc. Ảnh: The New York Time

Sự đóng băng về lượng du khách Trung Quốc giáng đòn mạnh vào ngành du lịch. Các nền kinh tế châu Á phụ thuộc vào Trung Quốc đang quay cuồng. Singapore đã cắt giảm dự báo GDP năm nay xuống khoảng 0,5%, giảm từ 1,5% vào tuần trước. Thái Lan ước tính lượng khách du lịch có thể giảm 13% trong năm 2020 vì mất nhiều khách Trung Quốc.

Tại Việt Nam, xuất khẩu tháng trước xuống mức thấp thứ hai kể từ khi cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung bắt đầu, giảm 17,4% so với cùng kỳ; nhập khẩu đã giảm 16% từ Trung Quốc. Việt Nam nhập nhiều nguyên liệu từ thép đến đồ nội thất của Trung Quốc, hơn 50% các nhà sản xuất đang gặp khó khăn trong việc tìm nguồn cung ứng do gián đoạn từ dịch corona.

Suy thoái kinh tế tràn sang các ngành công nghiệp phụ trợ. Hầu hết các hãng công nghệ lớn đều tạm thời đóng cửa nhà máy, văn phòng, cửa hàng bán lẻ tại Trung Quốc như Apple, Samsung, Microsoft, Google, Tesla. Công ty WiseTech Global, có trụ sở tại Australia cho biết họ buộc phải trì hoãn các tính năng sản phẩm mới được kỳ vọng tăng doanh thu khi ngừng hoạt động tại Trung Quốc.

Các khảo sát cho thấy nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) có nguy cơ đóng cửa trong tình hình này, khó có thể tồn tại sang quý 2. Bên cạnh cuộc khủng hoảng y tế, giới chức còn phải đối mặt với khủng hoảng kinh tế khi thu nhập và việc làm bị giảm sút.

Năm 2019, thương mại của Trung Quốc chiếm 12,8% thương mại toàn cầu. Công ty tư vấn Matthews Asia, Mỹ, đánh giá Trung Quốc hiện chiếm 1/3 tăng trưởng GDP thế giới, bằng tổng của Mỹ, châu Âu và Nhật Bản cộng lại. Sự phụ thuộc vào Trung Quốc mạnh nhất ở Châu Á với thị phần tăng từ 16 – 41% trong giai đoạn này.

Theo chuyên gia tài chính Anh phân tích dựa trên ảnh hưởng của dịch corona tại thời điểm này, có khả năng tăng trưởng kinh tế Trung Quốc chỉ đạt 5,6% năm 2020. Khi đó, tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ giảm 0,2%, xuống còn 2,3% – mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đã khiến các hoạt động tài chính bị tắc nghẽn, kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái trong vài năm.

Thực trạng đình trệ hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc do sự bùng phát của virus corona được cho là sẽ chưa có hồi kết. Các nhà phân tích ước tính rằng nếu việc ngăn chặn dịch bùng phát bị trì hoãn đến sau quý 2 sẽ tác động nặng nề hơn và có thể giáng một đòn mạnh vào nền kinh tế toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here