Covid 19: Khi nào và bằng cách nào kết thúc?

-
Thomas Nguyen
-
11.05.2020

Với 2,5 triệu người nhiễm Covid 19 trên thế giới, nền kinh tế toàn cầu đứng trước nguy cơ khủng hoảng trầm trọng đã thôi thúc nhiều người về câu hỏi: Khi nào và như thế nào thì đại dịch này sẽ kết thúc?

Tuy nhiên, câu trả lời lại phụ thuộc vào việc chúng ta hiểu rõ như thế nào về loại virus Corona mới này, bao gồm nhiều khía cạnh như: 

  • Chúng ta có bị tái nhiễm virus không? 
  • Các nhà khoa học Thế giới có thể sản xuất vaccine nhanh không và bao lâu nữa sẽ được sản xuất đại trà? 
  • Lợi ích và thiệt hại của việc “đóng cửa” đất nước và cách ly xã hội để hạn chế  đại dịch khi đặt lên bàn cân so sánh với kinh tế, chính trị?…

Covid-19: Khi nào và bằng cách nào kết thúc?

1. Kết thúc đại dịch Covid 19 với kịch bản như thế nào?

Nhiều nhà khoa học đồng ý với quan điểm rằng đại dịch sẽ chỉ kết thúc nếu cái gọi là miễn dịch cộng đồng được thiết lập. Và điều đó chỉ xảy ra khi con người được bảo vệ khỏi mầm bệnh – khi mà virus không thể xâm nhập và tấn công cơ thể chúng ta.

Có 02 con đường dẫn đến kết quả đó:

Thứ nhất: đó là tiêm chủng. Các nhà nghiên cứu sẽ phải phát triển một loại vắc-xin được kiểm nghiệm mức độ an toàn và hiệu quả trong việc chống lại đại dịch Covid-19 trên mẫu số lượng người nhất định.

Thứ hai: là miễn dịch cộng đồng, nhưng lại gây nên nhiều ý kiến trái chiều. Đó là sẽ để cho virus lây lan trên diện rộng. Những người nhiễm bệnh này sau khi qua khỏi (giả thiết: người mắc bệnh rồi sẽ không mắc bệnh lần nữa) sẽ mang trong mình kháng thể chống lại virus. Họ sẽ được xem là “tấm lá chắn” bảo vệ những người chưa mắc bệnh còn lại.

Covid-19: Khi nào và bằng cách nào kết thúc?
Hình ảnh giải thích miễn dịch cộng đồng – phương pháp được cho là giúp ngăn chặn đại dịch (Ô màu Cam là người không nhiễm bệnh, ô màu Trắng là người bị nhiễm bệnh và ô Kẻ sọc là người đã mắc bệnh và khỏi bệnh nên có kháng thể miễn dịch).

2. Làm thế nào để hạn chế thấp nhất thiệt hại về người trong khi chờ có vaccine ngăn Covid 19?

Đã có nhiều quốc gia áp dụng biện pháp cách ly xã hội để làm chậm sự lây lan của virus Corona: đóng cửa các doanh nghiệp và trường học, cấm các cuộc tụ họp đông người và khuyến khích mọi người ở trong nhà càng nhiều càng tốt,…

Ý tưởng của việc làm này nhằm khống chế số ca nhiễm mới tăng lên quá nhanh khiến hệ thống y tế bị quá tải. Số ca nhiễm không gia tăng sẽ giúp “làm phẳng đường cong” của đại dịch. Lúc đó, các quốc gia sẽ có thêm thời gian để huy động nguồn lực chăm sóc sức khỏe toàn dân; nâng cao khả năng xét nghiệm trên diện rộng; đầu tư xây dựng, nâng cấp và mở rộng các cơ sở khám chữa bệnh, tăng số lượng phòng hồi sức tích cực và máy thở… để điều trị cho những người nhiễm bệnh.

3. Khi nào thì cuộc sống sẽ trở lại bình thường?

Các chính phủ và chuyên gia y tế đều rất lo sợ, tiếp theo đỉnh dịch này sẽ là một đỉnh dịch khác.

Các quốc gia đều muốn sớm gỡ bỏ lệnh cách ly, phong tỏa để cuộc sống và việc làm trở lại bình thường. Thế nhưng, các quyết định đều cần được xem xét, cân nhắc một cách rất thận trọng để hạn chế sự bùng phát trở lại của đại dịch Covid 19.

Tại Mỹ, hôm 24/4 thống đốc bang Georgia – Brian Kemp đã cho phép hoạt động và mở cửa lại các tiệm nail, tiệm massage, phòng tập thể hình và chỗ chơi bowling. Ngoài ra, các nhà thờ sẽ được mở cửa trở lại và các nhà hàng, rạp chiếu bóng cũng được mở cửa sau đó ít ngày. Ông Kemp cũng cấm các thành phố áp đặt các giới hạn đối với việc kinh doanh.

Một trường hợp khác là Singapore, đảo quốc 6 triệu dân này ngay từ đầu đã có những bước đi chống dịch rất mạnh mẽ và hiệu quả cho phép kiểm soát được đà lây lan trong đỉnh dịch đầu tiên, mà không cần áp dụng cách ly xã hội. Dù vậy, đối với làn sóng dịch thứ 02 do lây nhiễm từ kiều bào về nước và lây lan nội địa trong các khu ký túc xá của công nhân nhập cư, số ca nhiễm ở Singapore tăng đột biến và đã lên hơn 8,000 ca. Dẫn đến việc chính phủ phải ra lệnh phong tỏa đất nước.

Phó giám đốc y tế của Anh quốc, Jenny Harries, cho biết các biện pháp phong tỏa cần phải kéo dài 02, 03 hoặc lý tưởng nhất là tới 06 tháng. Annelies Wilder-Smith, một giáo sư về các bệnh truyền nhiễm tại Trường Y học Nhiệt đới và Vệ sinh dịch tễ London, khuyến cáo nên giãn cách xã hội cho đến khi các ca nhiễm bệnh hàng ngày giảm liên tục trong ít nhất 02 tuần.

Có thể nói, mọi người không nên mong chờ lệnh cách ly xã hội được dỡ bỏ sớm nếu vẫn còn một số lượng các ca nhiễm chưa khỏi bệnh và đại dịch Covid 19 trên toàn cầu vẫn chưa có dấu hiệu khởi sắc. Việc bãi bỏ những biện pháp hạn chế rủi ro quá sớm có thể kéo theo một đợt bùng phát dịch mới.

5. Tại sao xét nghiệm rộng rãi lại có ý nghĩa quan trọng ảnh hưởng đến việc khi nào đại dịch sẽ kết thúc?

Đại dịch này nguy hiểm ở chỗ ngấm ngầm lây lan trong cộng đồng và cho đến nay đã giết chết hàng trăm nghìn người. Nhiều người bị nhiễm không có triệu chứng vẫn đi ra ngoài làm việc hằng ngày và vô tình truyền virus cho người khác.

Vì vậy, xét nghiệm rộng rãi trong dân chúng là rất quan trọng để “kìm hãm” lây lan. Bằng cách đó, những người bị nhiễm sớm bị cách ly và những người mà họ đã tiếp xúc có thể được theo dõi, kiểm tra. Và nếu cần, cũng sẽ bị cách ly để hạn chế sự lây lan trong cộng đồng.

Đồng thời, một loại xét nghiệm tìm kháng thể cũng được triển khai để biết ai đã “chiến thắng” virus và không bị tái nhiễm, ít nhất là trong một thời gian nào đó. Khi các xét nghiệm như thế này được phổ biến rộng rãi trên Thế giới sẽ cho phép những người dương tính với kháng thể có thể đi lại tự do.

6. Mất bao lâu để vaccine được ứng dụng đại trà?

2. Làm thế nào để hạn chế thấp nhất thiệt hại về người trong khi chờ có vaccine ngăn Covid 19? Đã có nhiều quốc gia áp dụng biện pháp cách ly xã hội để làm chậm sự lây lan của virus Corona: đóng cửa các doanh nghiệp và trường học, cấm các cuộc tụ họp đông người và khuyến khích mọi người ở trong nhà càng nhiều càng tốt,… Ý tưởng của việc làm này nhằm khống chế số ca nhiễm mới tăng lên quá nhanh khiến hệ thống y tế bị quá tải. Số ca nhiễm không gia tăng sẽ giúp “làm phẳng đường cong” của đại dịch. Lúc đó, các quốc gia sẽ có thêm thời gian để huy động nguồn lực chăm sóc sức khỏe toàn dân; nâng cao khả năng xét nghiệm trên diện rộng; đầu tư xây dựng, nâng cấp và mở rộng các cơ sở khám chữa bệnh, tăng số lượng phòng hồi sức tích cực và máy thở… để điều trị cho những người nhiễm bệnh. 3. Khi nào thì cuộc sống sẽ trở lại bình thường? Các chính phủ và chuyên gia y tế đều rất lo sợ, tiếp theo đỉnh dịch này sẽ là một đỉnh dịch khác. Các quốc gia đều muốn sớm gỡ bỏ lệnh cách ly, phong tỏa để cuộc sống và việc làm trở lại bình thường. Thế nhưng, các quyết định đều cần được xem xét, cân nhắc một cách rất thận trọng để hạn chế sự bùng phát trở lại của đại dịch Covid 19. Tại Mỹ, hôm 24/4 thống đốc bang Georgia - Brian Kemp đã cho phép hoạt động và mở cửa lại các tiệm nail, tiệm massage, phòng tập thể hình và chỗ chơi bowling. Ngoài ra, các nhà thờ sẽ được mở cửa trở lại và các nhà hàng, rạp chiếu bóng cũng được mở cửa sau đó ít ngày. Ông Kemp cũng cấm các thành phố áp đặt các giới hạn đối với việc kinh doanh. Một trường hợp khác là Singapore, đảo quốc 6 triệu dân này ngay từ đầu đã có những bước đi chống dịch rất mạnh mẽ và hiệu quả cho phép kiểm soát được đà lây lan trong đỉnh dịch đầu tiên, mà không cần áp dụng cách ly xã hội. Dù vậy, đối với làn sóng dịch thứ 02 do lây nhiễm từ kiều bào về nước và lây lan nội địa trong các khu ký túc xá của công nhân nhập cư, số ca nhiễm ở Singapore tăng đột biến và đã lên hơn 8,000 ca. Dẫn đến việc chính phủ phải ra lệnh phong tỏa đất nước. Phó giám đốc y tế của Anh quốc, Jenny Harries, cho biết các biện pháp phong tỏa cần phải kéo dài 02, 03 hoặc lý tưởng nhất là tới 06 tháng. Annelies Wilder-Smith, một giáo sư về các bệnh truyền nhiễm tại Trường Y học Nhiệt đới và Vệ sinh dịch tễ London, khuyến cáo nên giãn cách xã hội cho đến khi các ca nhiễm bệnh hàng ngày giảm liên tục trong ít nhất 02 tuần. Có thể nói, mọi người không nên mong chờ lệnh cách ly xã hội được dỡ bỏ sớm nếu vẫn còn một số lượng các ca nhiễm chưa khỏi bệnh và đại dịch Covid 19 trên toàn cầu vẫn chưa có dấu hiệu khởi sắc. Việc bãi bỏ những biện pháp hạn chế rủi ro quá sớm có thể kéo theo một đợt bùng phát dịch mới. 5. Tại sao xét nghiệm rộng rãi lại có ý nghĩa quan trọng ảnh hưởng đến việc khi nào đại dịch sẽ kết thúc? Đại dịch này nguy hiểm ở chỗ ngấm ngầm lây lan trong cộng đồng và cho đến nay đã giết chết hàng trăm nghìn người. Nhiều người bị nhiễm không có triệu chứng vẫn đi ra ngoài làm việc hằng ngày và vô tình truyền virus cho người khác. Vì vậy, xét nghiệm rộng rãi trong dân chúng là rất quan trọng để “kìm hãm" lây lan. Bằng cách đó, những người bị nhiễm sớm bị cách ly và những người mà họ đã tiếp xúc có thể được theo dõi, kiểm tra. Và nếu cần, cũng sẽ bị cách ly để hạn chế sự lây lan trong cộng đồng. Đồng thời, một loại xét nghiệm tìm kháng thể cũng được triển khai để biết ai đã “chiến thắng" virus và không bị tái nhiễm, ít nhất là trong một thời gian nào đó. Khi các xét nghiệm như thế này được phổ biến rộng rãi trên Thế giới sẽ cho phép những người dương tính với kháng thể có thể đi lại tự do. 6. Mất bao lâu để vaccine được ứng dụng đại trà?

Hàng chục phòng thí nghiệm trên khắp thế giới vẫn đang miệt mài nghiên cứu để tìm vaccine, nhưng không có gì đảm bảo sẽ thành công. Phát triển vaccine là một quá trình lâu dài và phức tạp, bao gồm nhiều năm thử nghiệm để đảm bảo mũi tiêm an toàn và hiệu quả cho mọi người.

Trong cuộc chiến với Covid 19, một số nhà nghiên cứu đặt mục tiêu cực kỳ tham vọng là trong vòng 12-18 tháng sẽ đưa vaccine sau khi thử nghiệm thành công được sử dụng rộng rãi trên người. 

Một số chuyên gia vaccine khuyên rằng, chính phủ, công dân và các doanh nghiệp không nên lạc quan hoặc quá trông chờ vào vaccine. Bởi không rõ liệu vaccine Corona có thành công hay không, hay mốc thời gian chắc chắn để sử dụng chúng một cách đại trà với số liều vaccine sản xuất đủ để cung ứng cho tất cả mọi người vẫn còn là câu hỏi bị bỏ ngỏ.

7. Điều gì sẽ xảy ra nếu áp dụng cách thứ 2 để tạo miễn dịch cộng đồng?

Đây hiện là một trong hai kịch bản được đặt ra để kết thúc đại dịch Covid 19 nhưng hiện đang có nhiều ý kiến trái chiều về nó.  Vì cách này chỉ xảy ra nếu người nhiễm bệnh sau khi phục hồi có khả năng miễn dịch lâu dài (không bị tái nhiễm). Nhưng đối với virus Corona thì các nhà khoa học vẫn chưa chắc chắn để khẳng định rằng người khỏi bệnh liệu có không tái nhiễm hay không.

Bên cạnh đó, phần dân số sẽ phải tiếp xúc với virus đủ để thiết lập khả năng miễn dịch cộng đồng cũng chưa được xác định. Tuy nhiên, nhìn chung con số này cũng sẽ rất cao, tương tự như tình huống đã đặt ra cho các bệnh dịch trong quá khứ, là 75% dân số cho bệnh bạch hầu và 91% cho bệnh sởi.

Patrick Vallance, cố vấn khoa học của chính phủ Anh, ước tính con số này là 60% vào thời điểm tháng 2/2020. Tuy nhiên, mất bao lâu để đạt đến ngưỡng cần thiết sẽ phụ thuộc vào các biện pháp mà chính phủ đặt ra để đối phó với đại dịch. Nếu không có những biện pháp giãn cách xã hội chặt chẽ, số lượng người mắc bệnh sẽ tăng nhanh hơn. Kéo theo đó, số người tử vong cũng sẽ tăng và khiến hệ thống y tế bị quá tải.

Hàng chục phòng thí nghiệm trên khắp thế giới vẫn đang miệt mài nghiên cứu để tìm vaccine, nhưng không có gì đảm bảo sẽ thành công. Phát triển vaccine là một quá trình lâu dài và phức tạp, bao gồm nhiều năm thử nghiệm để đảm bảo mũi tiêm an toàn và hiệu quả cho mọi người. Trong cuộc chiến với Covid 19, một số nhà nghiên cứu đặt mục tiêu cực kỳ tham vọng là trong vòng 12-18 tháng sẽ đưa vaccine sau khi thử nghiệm thành công được sử dụng rộng rãi trên người. Một số chuyên gia vaccine khuyên rằng, chính phủ, công dân và các doanh nghiệp không nên lạc quan hoặc quá trông chờ vào vaccine. Bởi không rõ liệu vaccine Corona có thành công hay không, hay mốc thời gian chắc chắn để sử dụng chúng một cách đại trà với số liều vaccine sản xuất đủ để cung ứng cho tất cả mọi người vẫn còn là câu hỏi bị bỏ ngỏ. 7. Điều gì sẽ xảy ra nếu áp dụng cách thứ 2 để tạo miễn dịch cộng đồng? Đây hiện là một trong hai kịch bản được đặt ra để kết thúc đại dịch Covid 19 nhưng hiện đang có nhiều ý kiến trái chiều về nó. Vì cách này chỉ xảy ra nếu người nhiễm bệnh sau khi phục hồi có khả năng miễn dịch lâu dài (không bị tái nhiễm). Nhưng đối với virus Corona thì các nhà khoa học vẫn chưa chắc chắn để khẳng định rằng người khỏi bệnh liệu có không tái nhiễm hay không. Bên cạnh đó, phần dân số sẽ phải tiếp xúc với virus đủ để thiết lập khả năng miễn dịch cộng đồng cũng chưa được xác định. Tuy nhiên, nhìn chung con số này cũng sẽ rất cao, tương tự như tình huống đã đặt ra cho các bệnh dịch trong quá khứ, là 75% dân số cho bệnh bạch hầu và 91% cho bệnh sởi. Patrick Vallance, cố vấn khoa học của chính phủ Anh, ước tính con số này là 60% vào thời điểm tháng 2/2020. Tuy nhiên, mất bao lâu để đạt đến ngưỡng cần thiết sẽ phụ thuộc vào các biện pháp mà chính phủ đặt ra để đối phó với đại dịch. Nếu không có những biện pháp giãn cách xã hội chặt chẽ, số lượng người mắc bệnh sẽ tăng nhanh hơn. Kéo theo đó, số người tử vong cũng sẽ tăng và khiến hệ thống y tế bị quá tải.

Số liệu hiện nay về tỷ lệ tử vong hiện dao động và không đồng đều ở từng quốc gia: Mỹ (4,3%), Ý (13%), Hàn Quốc (2%)… Và thậm chí tỷ lệ này cũng khác biệt theo nội bộ tiểu bang hoặc tỉnh của từng quốc gia. Điều này cho thấy miễn dịch cộng đồng có thể là “con dao hai lưỡi” nếu áp dụng cho những nơi có nguy cơ tử vong cao hoặc có đặc điểm dân cư đông đúc phức tạp. Thậm chí, nó sẽ chỉ là gánh nặng thêm cho toàn bộ hệ thống y tế.

8. Có kịch bản kết thúc đại dịch nào khác không?

Dù diễn biến Covid 19 trên thế giới chưa sáng sủa hơn, nhưng chúng ta có thể gặp may mắn trong trường hợp: virus dần tự biến mất khi thời tiết nóng lên vào mùa hè ở Bắc bán cầu, là nơi có phần lớn các quốc gia chịu ảnh hưởng của sự bùng phát đại dịch.

Tuy nhiên, vẫn chưa có bằng chứng khoa học nào khẳng định liệu thời tiết ấm hơn đóng một vai trò gì ở đây hay không. Thậm chí, nếu virus biến mất vào mùa hè thì đại dịch cũng có khả năng sẽ tự quay lại vào mùa thu. Vì vậy, một số người vẫn đặt hy vọng vào liệu pháp hiệu quả hơn như là vaccine hoặc thuốc chữa trị đặc hiệu.  

Cùng chuyên mục
Tin mới
Tin nổi bật
Loading...
... Tin Đăng ... Home ... Bài Viết
...

Google “vnailnews”
hoặc tải app để tái
truy cập nhanh

Đã Hiểu
...