Hong Kong - Sự phản kháng của tự do dưới gót giày chuyên chế

-
VNailPro
-
13.08.2020

BẮT GIỮ ÔNG JIMMY LAI VÀ CHU ĐÌNH LÀ HÀNH ĐỘNG CỦA TRUNG QUỐC CHÀ ĐẠP QUYỀN TỰ DO NGÔN LUẬN TẠI HONG KONG

Tỷ phú Jimmy Lai – Người không sợ vỡ nồi cơm

Trung Quốc đã áp đặt luật an ninh đối với Hồng Kông ngay trước nửa đêm ngày 30 tháng 6, trừng phạt theo những gì mà Bắc Kinh định nghĩa rộng bao gồm “lật đổ, ly khai, khủng bố và cấu kết với các lực lượng nước ngoài” với mức án tù chung thân.

Jimmy Lai Chee-Ying (黎智英) là một ông trùm xuất bản triệu phú, và còn là một nhà chỉ trích Bắc Kinh mạnh mẽ nhất, và vì thế trở thành một mục tiêu của đạo luật an ninh mới. Ông là một cái gai trong mắt của Cộng sản Trung Quốc, bị bắt hai lần trong năm nay vì tội “tụ tập bất hợp pháp” cùng với các nhà hoạt động hàng đầu khác, liên quan đến các cuộc biểu tình chống chính phủ Hồng Kông vào năm ngoái.

Sinh ra ở Trung Quốc đại lục, ông Jimmy Lai trốn chạy vào Hồng Kông trên một chiếc thuyền đánh cá năm 12 tuổi. Ông bắt đầu làm việc trong một nhà máy dệt và đến năm 25 tuổi đã thành lập một doanh nghiệp may mặc thành công, sản xuất áo len cho các nhà bán lẻ lớn của Mỹ.

Sự kiện Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh vào tháng 6 năm 1989 đã thúc đẩy ông chuyển từ kinh doanh may mặc sang truyền thông. Báo Apple Daily của ông là tờ báo số 2 ở Hồng Kông với phiên bản tiếng Anh vừa được ra mắt trong năm 2020.

Ông Lai đã đến Hoa Kỳ nhiều lần để vận động dân chủ cho Hồng Kông, với nhiều cuộc gặp các quan chức cấp cao bao gồm Ngoại trưởng Mike Pompeo, và điều này đã khiến Bắc Kinh gán cho ông là “kẻ phản bội”.

Một nhà báo cấp cao của Apple Daily, cũng yêu cầu giấu tên vì lý do an toàn, nói với phóng viên của Washington Post hôm nay rằng việc bắt giữ ông Lai, 71 tuổi, “chỉ là bước đầu tiên.”

“Đóng cửa Apple Daily và đe dọa các tổ chức truyền thông khác mới là mục tiêu – để cuối cùng không ai dám nói ra sự thật. Không quá lời khi nói đây là dấu chấm hết cho tự do báo chí ở Hồng Kông”, nhà báo này đã nói.

Sau khi vụ việc xảy ra, Bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ – ông Mark Esper đã chia sẻ trên trang Twitter chính thức của mình về trường hợp Đảng Cộng sản Trung Quốc thông qua chính quyền tay sai ở HongKong bắt nhà tỷ phú Jimmy Lai.

Với status : “Cách Cộng sản Trung Quốc đối xử với báo chí”

Điều này khá ngạc nhiên khi trên fanpage của ông hầu như chỉ chia sẻ những vấn đề về quốc phòng và quân đội Hoa Kỳ.

Phản ứng của HongKonger sau khi tỷ phú Jimmy Lai bị bắt

Khoảng 0:30 sáng, Jimmy Lai bước ra ngoài đồn cảnh sát Mong Kok cùng với luật sư sau hơn 40 tiếng bị giam giữ. Ông chỉ giơ tay chào mọi người mà không nhận trả lời bất cứ câu hỏi nào. Ông đã nộp phí tại ngoại là 500000 $HKD và bị đóng băng 50 triệu $HKD trong tài khoản.
Jimmy Lai được thả
Trước khi Jimmy Lai chính thức được phóng thích, bên ngoài đồn cảnh sát, một người phụ nữ trung niên ôm xấp báo giấy Apple Daily phát cho những người khác.
Dù muộn nhưng có rất nhiều người đến đồn cảnh sát Mong Kok để ủng hộ ông Jimmy Lai. Họ giơ bản sao chép của báo lên cao cùng các dòng chữ nói lên tinh thần và hô vang: “Ủng hộ Apple Daily đến cùng!”
Một người Hong Kong đang phát báo của tòa soạn Apple miễn phí

AGNES CHOW – Hoa Mộc Lan của Hong Kong

AGNES CHOW

Dịch Cố Sự Quán đăng trên the New Viet.

Chu Đình thuộc thế hệ các nhà hoạt động dân chủ mới ở Hong Kong. Cô tham gia chính trị từ khi còn là một cô bé ở tuổi vị thành niên. Năm đó cô chỉ vừa 15 tuổi. Tiếng nói đấu tranh của cô ngày càng vang xa và vượt khỏi biên giới Hong Kong, gây khó chịu cho chính quyền Trung Quốc, giờ đây họ muốn dập tắt nó. Vụ bắt giữ Chu Đình đêm thứ Hai (10/8) là vụ bắt giữ mới nhất trong các chuỗi dài những cuộc đối đầu giữa chính quyền Trung Quốc và những nhà đấu tranh ở Hong Kong.

Chu lớn lên trong một gia đình Công giáo không liên quan đến chính trị. Dẫu thế nhưng khi chỉ vừa 15 tuổi, cô đã quan tâm và dấn thân tham gia phong trào chống lại đề xuất đưa chương trình “giáo dục công dân yêu nước” theo ý muốn Bắc Kinh vào các trường học Hong Kong. Các học sinh ở Hong Kong khi đó sợ rằng kiểu giáo dục Đại lục sẽ bóp chết tinh thần khai phóng ở môi trường học thuật tự do Hong Kong với thâm niên hàng thế kỷ. Chu Đình và những thanh thiếu niên trẻ cùng chí hướng đã tổ chức những cuộc biểu tình khổng lồ để chống lại sự áp đặt giáo dục này và đã thành công. Chính quyền Hong Kong cuối cùng phải xuống thang và từ bỏ kế hoạch đưa chương trình “giáo dục yêu nước” vào giảng dạy. Cũng từ những cuộc biểu tình này, Chu đã gặp những người bạn đồng chí hướng, trong số đó có những gương mặt nổi bật khác như Hoàng Chi Phong (Joshua Wong) và La Quán Thông (Nathan Law).

Hoàng Chi Phong
La Quán Thông

Hai năm sau, Chu cùng bạn bè mình trở thành những gương mặt nổi tiếng trong “Phong trào Dù vàng”, với 79 ngày tọa kháng để phản đối việc Bắc Kinh từ chối cho phép người Hong Kong phổ thông đầu phiếu. Đây là cuộc biểu tình ôn hòa, nhưng thất bại. Dù vậy, một thế hệ trẻ mới đầy bản lĩnh chính trị ở Hong Kong đã được rèn giũa từ những thành công và thất bại đó. Lớp trẻ mới này là một cái gai đang nhú lên và bắt đầu ngày càng gây khó chịu cho Đảng Cộng Sản Trung Quốc.

Phong trào Dù vàng

Năm 2016, Chu Đình, Hoàng Chi Phong, La Quán Thông cùng những bạn bè sinh viên học sinh khác chung tay thành lập Đảng ủng hộ dân chủ với tên gọi Hương Cảng Chúng Chí (Demosistō). Hương Cảng Chúng Chí không giống như các đảng ủng hộ dân chủ trước đây ở Hong Kong, những đảng được thành lập từ sau phong trào Thiên An Môn, Demosistō bao gồm những thành phần trẻ, mười tám đôi mươi hừng hực lửa, sẵn sàng lên tiếng đối đầu trực diện với Bắc Kinh để đạt được mục tiêu tranh đấu của mình.

Tuy nhiên con đường đấu tranh không hề bằng phẳng. Năm 2018, Chu Đình là một nhân vật đầu tiên của Đảng Demosistō bị cấm ứng cử trong các cuộc bầu cử địa phương vì Đảng của cô chủ trương “quyền tự quyết cho Hong Kong”. “Chính phủ bằng mọi cách muốn loại bỏ những đảng đối lập, nhưng dù bị trù dập và đàn áp, chúng tôi vẫn cương quyết bảo vệ nhân quyền và tự do” – Chu nói với đám đông biểu tình sau phán quyết cấm cô ứng cử của chính quyền.

Chu Đình đã rất thành công trong vai trò thu hút sự chú ý của quốc tế đến các phong trào dân chủ ở Hong Kong. Nhiệm vụ này thuận lợi một phần do cô thành thạo tiếng Anh, Quảng Đông và tiếng Nhật. Theo cô cho biết, cô tự học tiếng Nhật bằng cách xem truyền hình và các chương trình trên mạng. Nhờ vốn liếng tiếng Nhật của mình, cô đã thu hút được một lượng lớn người Nhật theo dõi trên mạng xã hội của mình. Tài khoản Twitter của cô với ngôn ngữ chủ yếu là tiếng Nhật có 458.000 người theo dõi.

Bài đăng trên trang Twitter của Chu Đình chủ yếu bằng tiếng Nhật

Việc Chu bị bắt đêm 10-8 đã làm mạng xã hội Nhật Bản dậy sóng. Những người theo dõi và các tổ chức chính trị Nhật Bản đồng loạt lên tiếng phản đối việc bắt giữ Chu Đình. Vào thứ Ba 11-8, hashtag #freeagnes (thả tự do cho Chu Đình) là thẻ thịnh hành nhất mạng xã hội ở Hong Kong và Nhật Bản, được tweet 185.000 lần. Trang Facebook của Chu, sau khi đăng thông báo việc cô bị bắt vào đêm thứ Hai, đã tăng số lượng người theo dõi lên 192.000 người.

Từ sau ngày bộ Luật an ninh quốc gia mới được ban hành vào ngày 30-6-2020 với những điều luật mơ hồ, việc loại bỏ những người đối lập chính kiến ở Hong Kong ra khỏi sân khấu chính trị dòng chính như Chu giờ đây trở nên một chuyện quá bình thường. Chỉ riêng tháng Bảy, đã có 12 nhân vật chính trị tranh đấu cho dân chủ bị cấm hoạt động vì quan điểm của họ bị cho là “không thể chấp nhận được”. Những vi phạm bị chính phủ dùng để truất quyền tham gia chính trị hợp pháp bao gồm chỉ trích luật an ninh mới hoặc đăng các khẩu hiệu phản đối lên mạng xã hội.

Các nhân vật của Đảng Demosistō đều hiểu rằng họ sẽ là mục tiêu của Luật an ninh một khi nó được ban hành. Họ đã nhanh chóng giải tán đảng vài giờ trước khi Luật chính thức có hiệu lực. La Quán Thông nhanh chóng rời khỏi Hong Kong để tỵ nạn tại Anh ngay tuần đầu tiên. Chu Đình và Hoàng Chi Phong chọn con đường ở lại Hong Kong bất chấp các rủi ro đang chờ đợi. Ngay cả trong trường hợp không liên quan đến Luật an ninh, những cáo buộc vi phạm khi tham gia các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ lớn năm 2019 cũng đủ đẩy họ vào tù. Tuy nhiên, những người tranh đấu chọn con đường ở lại với Hong Kong quan niệm, “Nếu không ai dám hy sinh cho tự do thì sớm muộn tất cả cũng sẽ bị vùi dập dưới gót giày chuyên chế”.


Theo nhận định của tôi-Hugin:

Hiện tại cả tỷ phú Jimmy Lai, con trai của ông và cả Chu Đình đều đã được tại ngoại. Điều này có lẽ đã không diễn ra nếu người Hong Kong và thế giới không lên tiếng theo cách một cách rất mới.

Trong trường hợp của Jimmy Lai đó là chứng khoán, họ đã sử dụng tài khoản giao dịch trên thị trường như một cách biểu tình. Mức tăng kỷ lục các giao dịch chứng khoán hầu hết có qui mô siêu nhỏ, được tổ chức thông qua các diễn đàn trực tuyến.

Hiện nay ông Lai nắm giữ 71% của công ty Next Digital và chỉ một ngày sau khi ông bị bắt, giá thị trường của công ty đã tăng hơn 2,6 tỷ đô la Hồng Kông (335 triệu USD). Báo cáo của công ty gửi lên sàn giao dịch chứng khoán HK vào cuối giờ chiều nay, thứ ba 11/8, là họ “không biết vì bất kỳ lý do nào” khiến khối lượng và giá tăng đột biến. Cổ phiếu của CT này được giao dịch nhiều thứ ba tại Hồng Kông vào sáng thứ Ba sau các công ty internet Tencent Holdings Ltd. và Meituan Dianping.

Đây là chưa nói đến những người ủng hộ ông Lai cũng đang tìm những cách khác để thể hiện sự đoàn kết. Người dân xếp hàng dài để mua tờ báo hàng đầu Apple Daily của ông mà lương in đột xuất tăng từ 70.000 lên 550.000.

Còn trường hợp của Chu Đình đó là sức hút mãnh liệt của của cô bằng các phương tiện mạng xã hội. Đúng với phương châm ‘Be water’ trong phong trào dân chủ Hong Kong. Xử dụng những gì trong tay và hạn chế đường đầu ‘cứng’ đối chính quyền. Xây dựng một phong cách gây áp lực mạnh mẽ nhưng mềm mại khiến Đảng Cộng sản Trung Quốc không biết đánh vào đâu. Trước biển Internet có sức lan tỏa mãnh liệt tinh thần tự do thì ngay cả ‘Vạn lí tường lửa’ và ‘quân đội mạng’ của Trung Quốc cũng vô dụng đối với ‘bên ngoài’.

Bài viết liên quan:

Hong kong-một nền dân chủ đang chết

Cộng sản Trung Quốc và tương lai thế giới của họ

Cùng chuyên mục
Tin mới
Tin nổi bật
Loading...
Loading...
... Tin Đăng ... Home ... Bài Viết