Covid 19 "ép" kinh tế phục hồi theo chữ gì?

-
Thomas Nguyen
-
07.09.2020

Covid 19 "ép" kinh tế phục hồi theo chữ gì?

Kinh tế phục hồi sau đại dịch, mọi người sẽ không hưởng lợi như nhau.

Giới phân tích đã đưa ra nhiều nhận định về kịch bản phục hồi kinh tế toàn cầu. Ở thời điểm hiện tại, mô hình phục hồi kinh tế hình chữ K đang được xem là xu hướng chủ đạo.

Một số công ty sẽ tiếp tục sống phây phây. Ngược lại, cuộc sống một số thành phần lao động càng tệ hơn. Vì vậy, mô hình phục hồi kinh tế sau đại dịch mới nhất thường được nhắc đến là mô hình chữ K.

Nét sổ thẳng của chữ K được dùng để chỉ tình hình kinh tế suy thoái đột ngột. Hai nét xiên ngắn của chữ K cho thấy tình trạng phục hồi trái ngược nhau, tùy từng lĩnh vực và doanh nghiệp liên quan.

Weekend reading: Congratulations! It's a bouncing baby K (-shaped recovery) | Monevator

Hai nét trái ngược của chữ K

Một số công ty thuộc nét xiên phía trên chữ K như nhóm Big Tech (5 công ty công nghệ lớn gồm Google, Amazon, Apple, Microsoft, Facebook) ung dung thoát khỏi khủng hoảng để lướt tới đỉnh cao phát triển lịch sử.

Trong quý 2-2020 doanh thu của Amazon tăng 40% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 88,9 tỉ USD. Doanh thu nhánh tạp hóa của Amazon tăng gấp 3 lần trong giai đoạn này do lệnh phong tỏa tác động đến phần lớn dân số Thế giới, khiến mọi người phải mua sắm qua giao hàng.

Tương tự, giá cổ phiếu của Netflix (dịch vụ video trực tuyến) tăng 200%, trong khi giá cổ phiếu của Tesla (công ty xe điện) tăng gấp 10 lần.

Kinh tế phục hồi theo chữ V,U,W,L hay K?

Ngược lại, nét xiên phía dưới chữ K bao gồm các công ty thuộc các lĩnh vực bị ảnh hưởng COVID nặng nề như vận tải hàng không, dệt may, tổ chức sự kiện và dịch vụ ăn uống. Doanh thu của các cửa hàng trực tuyến tăng 40% trong những tháng gần đây trong khi khách sạn, khu nghỉ dưỡng và các hãng du thuyền giảm doanh thu với tỉ lệ tương đương.

Người nghỉ hưu oKay hơn người lao động

Hiện tượng bất bình đẳng tương tự còn được quan sát thấy nơi đối tượng người tiêu dùng. Một số nhóm được an toàn và thậm chí “sống khỏe” trong đại dịch gồm nhân viên có trình độ, cán bộ, lao động làm việc trong khu vực công hoặc người nghỉ hưu. Nói chung thu nhập của họ không hề giảm. Tại Pháp, Hội đồng định hướng hưu trí (COR) tính toán lương hưu ròng bình quân sẽ tăng 1,2% trong năm nay, trong khi mức lương ròng bình quân lại giảm 5,3% so với năm ngoái.

Covid 19 "ép" kinh tế phục hồi theo chữ gì?

Theo khảo sát của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED), 63% nhân viên có trình độ có thể làm việc từ xa hoàn toàn, trong khi chỉ 20% những người có trình độ tương đương lớp 12 trở xuống có khả năng làm việc từ nhà. Cuộc sống vốn đã bấp bênh của một bộ phận lực lượng lao động (người trẻ, lao động tạm thời, doanh nghiệp siêu nhỏ, tiểu thương) lại ngày càng xấu đi.

Thậm chí các đối tượng sống tốt trong thời buổi phong tỏa vẫn tiếp tục gầy dựng cơ ngơi. Ví dụ về tòa nhà chọc trời sang trọng 220 Central Park South ở Manhattan (New York). Có đến 13 căn hộ ở đây đã được bán với tổng giá trị 598 triệu USD kể từ đầu năm 2020, tức bình quân 46 triệu USD mỗi căn.

Giới phân tích nói rằng: “Ngay cả khi bạn giàu hơn vua Croesus, mua bất động sản tầm cỡ như vậy cũng cần chút niềm tin vào tương lai. Sự kiện 13 thành viên câu lạc bộ 0,01% sẵn sàng bỏ ra rất nhiều tiền cho thấy họ đứng ngoài cơn hỗn loạn kinh tế bao trùm phần còn lại của Thế giới”.

Penthouse sale at 220 CPS is 3rd-highest of all time; Tower has recorded $1.52 billion in sales in 2019 | CityRealty
Penthouse của 220 Central Park South trị giá hàng chục đến hàng trăm triệu USD
220-Central-Park-South-2
Phòng khách Penthouse của 220 Central Park South
220-Central-Park-South-4
Phòng ngủ Penthouse của 220 Central Park South
220-Central-Park-South-3
Khu vực bếp Penthouse của 220 Central Park South

Các mô hình phục hồi kinh tế

V: là kịch bản phục hồi lạc quan nhất. Kinh tế suy giảm nhanh rồi phục hồi cũng nhanh khi phong tỏa kết thúc. Chính phủ ban hành các biện pháp đủ để bù đắp cho khủng hoảng và đại dịch không bùng phát trở lại.

U: là kịch bản ít thuận lợi hơn nhưng vẫn lạc quan. Kinh tế suy thoái kéo dài lâu hơn rồi sau đó phục hồi chậm. Tình hình trở lại như trước đại dịch sẽ không xảy ra trước cuối năm 2020.

W: là kịch bản phục hồi hai lần. Kinh tế tăng tốc rồi xuống dốc trở lại, sau đó lại tăng tốc. Nguyên nhân do các biện pháp ngăn chặn COVID-19 được dỡ bỏ quá nhanh hoặc không ngăn chặn, sau đó dịch bùng phát lần hai.

L: là kịch bản u ám nhất. Các biện pháp vực dậy kinh tế quá khiêm tốn dẫn đến nguy cơ suy thoái mạnh. Các công ty phá sản hàng loạt khiến kinh tế trì trệ.

Covid 19 "ép" kinh tế phục hồi theo chữ gì?

Việc làm trở lại nhưng kinh tế Mỹ vẫn còn ểu oải

Tháng 8 vừa qua đánh dấu tháng thứ tư liên tiếp tỉ lệ thất nghiệp ở Mỹ giảm, đây cũng là lần đầu tiên kể từ tháng 3-2020 tỉ lệ này giảm xuống dưới 10%.

Cụ thể hơn, số liệu của Cục Thống kê lao động Mỹ cho biết trong tháng 8, Mỹ có thêm 1,4 triệu việc làm, đưa tỉ lệ thất nghiệp xuống chỉ còn 8,4%.

Trước đó, trong tháng 7 là 10,2% người Mỹ thất nghiệp, tương đương 13,6 triệu lao động không có việc làm. Mức giảm này gây đôi chút bất ngờ với các nhà kinh tế vì thấp hơn so với mức dự đoán 9,8%.

Covid 19 "ép" kinh tế phục hồi theo chữ gì?

Chưa ổn định

Bất kể tỉ lệ thống kê tích cực, nhìn vào số liệu tăng trưởng việc làm thực tế đã chậm dần kể từ tháng  , giới quan sát nhận định đó là dấu hiệu nước Mỹ có thể sẽ phải trải qua giai đoạn phục hồi sau suy thoái kéo dài và rất gian nan. Bất chấp 4 tháng liên tiếp giảm tỉ lệ thất nghiệp, cho tới nay tổng số việc làm được khôi phục vẫn chưa bằng một nửa con số 22 triệu đã bị mất vì COVID.

Tính tới giữa tháng 8, 29 triệu người Mỹ vẫn phải nhận trợ cấp thất nghiệp, trong đó có cả những người lao động thời vụ và người tự kinh doanh vì không được tính vào số lao động hưởng lương hằng tháng.

Lần đầu tiên từ sau Thế chiến 2 (sau 1946), nợ công của Chính phủ Mỹ sẽ vọt lên mức cao kỷ lục và vượt quá 100% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) Mỹ trong tài khóa bắt đầu từ 1/10.  Điều này có nghĩa Mỹ sẽ gia nhập nhóm các nước có nợ công vượt quá quy mô nền kinh tế như Nhật, Ý và Hi Lạp.

Covid 19 "ép" kinh tế phục hồi theo chữ gì?

Không khó để nhận ra nguyên nhân. Đó là: các khoản chi ngân sách rất lớn giải cứu nền kinh tế, cùng với GDPnguồn thu từ thuế giảm mạnh vì dịch.

Dù đã giảm liên tục trong 4 tháng qua song số người thất nghiệp vẫn ở mức lo ngại. Đó là lý do vì sao đảng Dân chủ và Cộng hòa vẫn đang đàm phán về kế hoạch chi tiêu thêm từ 1.300 – 2.200 tỉ USD để hỗ trợ người lao động, các hộ gia đình và doanh nghiệp.

Tín hiệu khởi sắc từ thị trường việc làm cho tới nay vẫn chậm và chưa ổn định. Bất kể số người xin hưởng trợ cấp thất nghiệp giảm, số người tìm được việc làm mới trồi sụt, cho thấy nền kinh tế còn lâu mới phục hồi.

# Cập nhật nhanh:

Tài xế Amazon treo điện thoại lên cây. Giàu có hay khủng hoảng?

 

 

 

Cùng chuyên mục
Tin mới
Tin nổi bật
Loading...
... Tin Đăng ... Home ... Bài Viết