Nước Mỹ thiếu giấy vệ sinh. Nguyên nhân mang tên Nhật Bản.

-
Thomas Nguyen
-
30.08.2020

 

Nước Mỹ thiếu giấy vệ sinh. Nguyên nhân mang tên Nhật Bản.

Giấy vệ sinh khan hiếm suốt 6 tháng trời

Hoa Kỳ, được coi là vùng đất trù phú, tuy nhiên lại không sản xuất đủ giấy vệ sinh. Đã từ rất lâu trước khi đại dịch tác động, ngành bán lẻ của Hoa Kỳ đã không giữ cho các kệ hàng của mình chất đầy hàng.

Target.com không còn giấy vệ sinh Bounty để giao hàng dù vẫn được bày bán tại một số cửa hàng. Còn Amazon.com, bên bán phải chi mức phí 44,95 USD cho một túi giấy mà thông thường chỉ có 15 USD. Trung bình khoảng 21% sản phẩm giấy gia dụng đã hết trong các cửa hàng tại Mỹ vào 09/08.

Tình hình sẽ không sớm được cải thiện vì các nhà sản xuất chưa có kế hoạch nâng cao năng lực sản xuất. Bộ phận trung tâm trong dây chuyền máy móc sản xuất giấy vệ sinh phải mất hàng năm để lắp ráp.

Người Mỹ đang đối mặt với khủng hoảng dịch và vấn đề khan hiếm giấy vệ sinh khó có thể là vấn đề tồi tệ nhất. Nhưng, những nguyên nhân đằng sau giúp giải thích vì sao sự thiếu chuẩn bị đã làm cho diễn biến của dịch tệ hơn.

Đến giờ vẫn thiếu giấy vệ sinh. Tại sao?

Các kệ trưng bày sản phẩm từ giấy trống rỗng tại Costco Teterboro, New Jersey

Nguyên nhân sâu xa: Dây chuyền sản xuất tinh gọn

Tình trạng khan hiếm ăn sâu vào chiến lược kinh doanh mọi cấp độ trong hàng thập kỷ, đối với nhiều loại hàng hóa khác nhau, nhằm nâng cao lợi nhuận thông qua giảm tối đa tình trạng ế ẩm:

  • Chỉ sản xuất những gì mà có thể bán được nhanh nhất.
  • Chỉ đặt lượng nguyên liệu đầu vào đủ để dây truyền sản xuất duy trì vận hành.
  • Sử dụng số lượng xe chuyên chở bằng đúng sản lượng hàng ngày.
  • Chỉ lưu kho đủ hàng hóa cho tới khi mẻ hàng tiếp theo cập bến.

Khái niệm sản xuất tinh gọn hay lưu kho vừa vặn (just-in-time hay JST) được sản sinh trong công nghiệp sản xuất ô tô siêu hiệu quả của Nhật Bản vào thập niên 70 và trở thành tôn giáo đối với nhiều CEO Mỹ. Triết lý này đầu tiên xuất hiện tại Detroit, sau đó lan tới các nhà sản xuất khác và cuối cùng tới ngành công nghiệp khác từ phân phối đến bán lẻ.

Những cảnh báo này có vẻ ít có tác động khi mà các nhà đầu tư vẫn thưởng cho các tập đoàn giữ được mức chi phí thấp bằng việc tinh gọn hoạt động.

Đến giờ vẫn thiếu giấy vệ sinh. Tại sao?

Kỹ thuật viên đánh giá việc đóng gói khăn giấy Bounty tại nhà máy Procter & Gamble

Nhà máy Georgia-Pacific sản xuất khăn giấy Sparkle hoạt động 24/7, đang tìm cách nâng cao sản lượng. Những chiến thuật như cắt giảm nhiều khâu để giảm thời gian chuyển đổi sản xuất giữa các sản phẩm khác nhau, nhưng cũng nâng được sản lượng thêm 25% – vẫn không đủ đáp ứng các đơn hàng.

Khi hàng hóa được lấp đầy, doanh số bán khăn giấy tại các cửa hiệu tăng đến 150% vào giữa tháng 03. Nhu cầu vẫn hơn 25% so với trước dịch. Chuỗi cung ứng phản ứng lúng túng trước đòi hỏi người Mỹ về các sản phẩm khi dịch bùng phát như thực phẩm, giấy lau kháng khuẩn và khẩu trang.

Mỗi phương thức quản lý sản xuất đều có vấn đề riêng, các bên từ nhà sản xuất tới cung ứng nguyên liệu thô đều liên quan tới phương thức tinh gọn, cùng với đó là cơ chế phân phối, các kênh bán lẻ hợp lý đáp ứng nhu cầu ở mức thông thường. Sẽ không có vấn đề gì về hệ thống sản xuất tinh gọn cho tới ngày mà việc ‘lưu kho vừa vặn’ là chưa đủ.

Chuyện lạ Hoa Kỳ: Đến giờ vẫn thiếu giấy vệ sinh, nguyên nhân ở đâu?

Hệ thống sản xuất này được phát triển bởi Taiichi Ohno, một kỹ sư Toyota, đã lấy cảm hứng từ chuyến thăm siêu thị tại Mỹ vào thập niên 50, ông quan sát thấy hàng hóa chỉ được lấp đầy trên kệ khi khách hàng mua chúng để tránh các kệ bị trống hoặc chật ních hàng.

Thời điểm đó, chuyện nguyên liệu thô và thành phẩm dở dang được lưu kho nhiều tháng là bình thường. Tất cả hàng tồn kho đó đã được thanh toán hoặc tài trợ trước, việc trữ hàng cũng tốn chi phí.

Tuy nhiên, vào thập niên 70, các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đã khiến mọi việc thay đổi. Phương pháp sản xuất just-in-time cho phép các nhà sản xuất xe giá rẻ của Nhật tối đa lợi nhuận nhờ không lưu kho thành lượng lớn tại nhà máy lắp ráp (vì tồn đọng vốn).

Chuyện lạ ở Mỹ: Đến giờ vẫn thiếu giấy vệ sinh, nguyên nhân sâu xa nằm ở 1 nguyên lý đến từ Nhật Bản! - Ảnh 4.
Hội chứng Albertsons

Các hãng sản xuất xe Hoa Kỳ chạy đua bắt chước phương thức sản xuất với cái tên “cách thức Toyota”. Mọi người đều ca ngợi nó và đã xuất hiện nhiều tài liệu chỉ ra cách để thuần thục và triển khai hệ thống sản xuất tinh gọn “just-in-time” tại các ngành công nghiệp khác nhau.

Tại lĩnh vực bán lẻ, dẫn chứng cụ thể là giảm mức tồn kho đầu vào của Walmart năm 2006. Các nhà quản lý công ty nói rằng động thái này sẽ giải phóng được nguồn vốn và giúp quản lý việc gia tăng chi phí vì giảm các khoản chi như: cải tạo kho bãi và chi phí nhiên liệu.

Walmart đưa ra chế tài với nhà cung cấp, phạt nếu giao hàng quá sớm hoặc quá muộn. Các nhà cung cấp chuyển hàng tới Walmart phải giao hàng trong khung xác định là 02 ngày, nếu vi phạm sẽ bị phạt 3% giá trị hàng hóa.

Michael Levitt, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế và dịch vụ nhân sinh Hoa Kỳ năm 2016, cho biết ông đã đối mặt với 1 cuộc khủng hoảng kép vào năm đó: khủng hoảng cúm gia cầm và nỗi sợ của công chúng trước các sản phẩm hư hỏng nhập vào Mỹ. Hội chứng này là Albertsons – mô tả tình trạng người tiêu dùng khuân sạch hàng hóa thiết yếu tại siêu thị khi có những dấu hiệu đầu tiên của khủng hoảng.

Bỏ qua những quy tắc

Chuyện lạ ở Mỹ: Đến giờ vẫn thiếu giấy vệ sinh, nguyên nhân sâu xa nằm ở 1 nguyên lý đến từ Nhật Bản! - Ảnh 5.

Mô hình JIT không có lỗi, lỗi là các công ty áp dụng lưu kho tinh gọn bỏ qua nguyên lý cơ bản. Trước tiên, JIT yêu cầu kế hoạch dự phòng cho trường hợp sản xuất bị đình trệ hoặc nhu cầu tăng đột biến. Các nhà sản xuất phải tăng mối quan hệ với nhà cung cấp dự phòng để đảm bảo nhà máy luôn đủ nguyên liệu.

Liên quan tới lĩnh vực sản xuất khăn giấy, rủi ro thiếu hụt hàng hóa không đến từ các nhà sản xuất nước ngoài như trường hợp của khẩu trang đầu năm nay, cũng không phải do tình trạng thiếu nguồn nguyên liệu thô. Bột giấy vẫn thừa, một phần vì nhu cầu in ấn báo chí giảm sút. Vấn đề chính ở chỗ nhà sản xuất thiếu năng lực sản xuất dự phòng.

 

Chuyện lạ ở Mỹ: Đến giờ vẫn thiếu giấy vệ sinh, nguyên nhân sâu xa nằm ở 1 nguyên lý đến từ Nhật Bản! - Ảnh 6.
Các bộ phận chính máy sản xuất giấy vệ sinh sẽ hư nếu trong trạng thái chờ quá lâu, ví dụ: không hoạt động khi nhu cầu về mức thông thường. Ngành công nghiệp này không thể chuyển đổi sản xuất từ giấy vệ sinh sang các ngành hàng khác vì không thể sản xuất được cả 2 loại sản phẩm cũng như không đủ nhanh để chuyển đổi.

Sản xuất giấy vệ sinh tốn nhiều chi phí và thời gian, không thể duy trì sản xuất thêm 30% hay 40% năng lực. Chi phí không cho phép đưa ra được mức giá phù hợp với nhu cầu khách. Đầu tư thêm năng lực sản xuất đòi hỏi biết dự đoán gia tăng dân số. Khăn giấy cuộn không phải mặt hàng xuất khẩu phổ biến do phí vận chuyển đắt đỏ.

Chuyện lạ ở Mỹ: Đến giờ vẫn thiếu giấy vệ sinh, nguyên nhân sâu xa nằm ở 1 nguyên lý đến từ Nhật Bản! - Ảnh 7.

Tỷ lệ các sản phẩm hết hàng tại các cửa hàng cũng như trực tuyến đã tăng chóng mặt trong đại dịch.

Tình trạng thiếu giấy vệ sinh được cải thiện trong hè khi người mua tích trữ một lượng đủ tại nhà. Song, nhu cầu với loại hàng này vẫn rất cao trong mùa dịch, càng trầm trọng thêm bởi sự thiếu hụt các loại giấy sát trùng.

Khi hàng hóa được chuyển tới các cửa hàng gia tăng chóng mặt vào mùa xuân, nhiều xe quay về mà không chở gì như thường lệ. Do vậy, các hãng vận chuyển không còn tôn trọng cam kết, thay vào đó đẩy phí theo giá thị trường “vận chuyển giao ngay”.

Chặng cuối trong hành trình vận chuyển, từ các trung tâm phân phối khu vực tới các cửa hàng, còn rắc rối hơn. Các trung tâm, cửa hàng chỉ có số lượng nhất định điểm bốc dỡ. Do vậy, khi có đủ số lượng hoặc đáp ứng được nhu cầu cao các mặt hàng khác thì đội xe vẫn phải chờ bốc dỡ.

Một số quản lý hãng sản xuất thực phẩm và đồ gia dụng nhận ra cách làm cũ cản trở khả năng phản ứng trong thời dịch và đã trở nên kém tinh gọn hơn.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cùng chuyên mục
Tin mới
Tin nổi bật
Loading...
Loading...
... Tin Đăng ... Home ... Bài Viết